Bugün elektrikli araç şarj cihazı satın alırken ya da şarj yazılımı seçerken teknik föylerde üç OCPP sürümü görürsünüz: 1.6J, 2.0.1 ve 2.1. Adları ve amaçları ortak olsa da aynı protokol değiller; aradaki farklar güvenliği, özellikleri ve ağınızı ne kadar kolay büyütebileceğinizi doğrudan etkiler.
Bu yazı OCPP 1.6J, 2.0.1 ve 2.1 farklarını pratik açıdan karşılaştırıyor. Sürümler arasında nelerin değiştiğini, karma bir ağın nasıl işletileceğini, geçişin nasıl planlanacağını ve bugün şarj cihazı alırken şartnamenize neler yazmanız gerektiğini açıklıyor.
- OCPP 1.6J hâlâ sahada en yaygın sürümdür ve temel izleme, yetkilendirme ve uzaktan kontrol için güvenli bir başlangıç noktası olmaya devam eder.
- OCPP 2.0.1 baştan tasarlanmış bir sürümdür: 1.6 ile geriye dönük uyumlu değildir, ancak yerleşik güvenlik, bir cihaz modeli ve daha iyi işlem (transaction) yönetimi getirir.
- OCPP 2.1, 2.0.1 üzerine kurulur ve onunla geriye dönük uyumludur; çift yönlü şarj, DER kontrolü, yerel tarifeler ve ödeme terminali desteği ekler.
- Yeni alımlarda 2.0.1'i (veya 2.1'i) ve TLS'i destekleyen donanımı, tüm sürümleri yan yana çalıştırabilen bir CSMS ile birlikte tercih edin.
Üç sürümün kısa tarihçesi
Tüm OCPP sürümleri Open Charge Alliance (OCA) tarafından yayımlanır. OCPP 1.6, 2015'te iki varyantla çıktı: SOAP kullanan 1.6S ve WebSocket üzerinden JSON kullanan 1.6J. SOAP varyantı bugün nadiren kullanıldığı için uygulamada "OCPP 1.6" denince genellikle 1.6J kastedilir.
OCPP 2.0, 2018'de geldi. İçindeki hatalar 2020'de yayımlanan OCPP 2.0.1 ile düzeltildi ve sektörün uyguladığı baskı 2.0.1'dir. OCPP 2.0.1 daha sonra, 2024'te IEC 63584 uluslararası standardı olarak kabul edildi.
OCPP 2.1, Ocak 2025'te OCA tarafından yayımlandı ve daha sonra IEC tarafından IEC 63584-210 olarak yayımlandı. Yeni bir tasarım değil, 2.0.1'in bir evrimidir.
OCPP 1.6J: kendini kanıtlamış temel
OCPP 1.6J, tipik bir şarj ağının günlük işletimi için ihtiyaç duyduğu her şeyi kapsar. Şarj cihazı BootNotification ile kendini tanıtır, Heartbeat ile görünür kalır, StatusNotification ile konnektör durumlarını bildirir ve StartTransaction, StopTransaction ve MeterValues ile oturumları kaydeder. CSMS; RemoteStartTransaction, RemoteStopTransaction, Reset, UnlockConnector, ChangeAvailability ve ChangeConfiguration gibi komutlar gönderebilir.
1.6 sürümü ayrıca şarj profilleriyle (ChargePointMaxProfile, TxDefaultProfile ve TxProfile) akıllı şarj, yerel liste ve önbellekle çevrimdışı yetkilendirme, rezervasyon ve yazılım (firmware) güncellemelerini de içerir.
Başlıca zayıf yönleri güvenlik ve yapıdır. Güvenlik profilleri sonradan OCA güvenlik eklentisiyle getirildiğinden üreticiler arasında destek farklılık gösterir. Yapılandırma düz bir anahtar listesidir; pek çok üretici kendi anahtarlarını ekler ya da üreticiye özel işlevler için DataTransfer kullanır, bu da birlikte çalışabilirliği azaltır.
OCPP 2.0.1: güvenlik ve ölçek için yeniden tasarım
OCPP 2.0.1 temel fikri, yani şarj cihazı ile CSMS arasında WebSocket üzerinden JSON bağlantısını korur, ancak birçok mesajı değiştirir. En önemli değişiklikler şunlardır:
- TransactionEvent: Started, Updated ve Ended olay tiplerine sahip tek bir mesaj; StartTransaction, StopTransaction ve işlemle ilgili MeterValues mesajlarının yerini alır. Bu da oturum yönetimini daha tutarlı hâle getirir.
- Cihaz modeli: şarj cihazı bileşenler (components) ve değişkenler (variables) olarak tanımlanır. CSMS bunları düz yapılandırma anahtarları yerine GetVariables ve SetVariables ile okur ve yazar.
- RequestStartTransaction ve RequestStopTransaction: 1.6'daki uzaktan başlatma ve durdurma komutlarının yerini alır.
- Yerleşik güvenlik: güvenlik profilleri, sertifika yönetimi ve güvenlik olayı bildirimleri temel spesifikasyonun parçasıdır.
- Daha iyi akıllı şarj ve ISO 15118 desteği: şarj cihazı araçtan gelen bilgiyi iletebilir; bu da daha hassas şarj planlarına ve Plug & Charge'a imkân tanır.
- Ekran mesajları ve teşhis: CSMS şarj cihazının ekranında mesaj gösterebilir ve hata raporlaması daha ayrıntılıdır.
Mesajlar farklı olduğu için 2.0.1 destekli bir cihaz yalnızca 1.6'yı anlayan bir CSMS ile konuşamaz; tersi de geçerlidir.
OCPP 2.1: yeni enerji kullanım senaryoları
OCPP 2.1, 2.0.1 ile geriye dönük uyumludur. 2.0.1'i zaten uygulayan bir sistemin yeniden yazılmasına değil, eklentilere ihtiyacı vardır. Yeni işlevler, şarjın geniş enerji sistemi içindeki rolüne ve ödemeye odaklanır:
- Çift yönlü şarj (V2X): araç, enerjiyi bir binaya ya da şebekeye geri verebilir.
- Dağıtık enerji kaynaklarının (DER) kontrolü.
- Şarj cihazında yerel maliyet hesaplama ve tarifeler.
- Ödeme terminalleri ve anlık (ad-hoc) ödeme desteği.
- Batarya değişimi ve ISO 15118-20 için iyileştirmeler.
Bu işlevlerin çoğu donanıma, araçlara ve yerel mevzuata bağlıdır. Çoğu işletmeci için 2.1'in bugünkü pratik değeri, geleceğe en hazır seçenek olmasıdır.
Karşılaştırma tablosu: OCPP 1.6J, 2.0.1 ve 2.1
| Konu | OCPP 1.6J | OCPP 2.0.1 | OCPP 2.1 |
|---|---|---|---|
| Yayın yılı | 2015 | 2020 | 2025 |
| Taşıma | WebSocket üzerinden JSON | WebSocket üzerinden JSON | WebSocket üzerinden JSON |
| Uyumluluk | 2.x ile uyumlu değil | 1.6 ile uyumlu değil | 2.0.1 ile geriye dönük uyumlu |
| İşlemler | StartTransaction / StopTransaction | TransactionEvent | TransactionEvent |
| Yapılandırma | Düz yapılandırma anahtarları | Cihaz modeli (bileşenler ve değişkenler) | Cihaz modeli |
| Güvenlik | Sonradan güvenlik eklentisiyle eklendi | Yerleşik, güvenlik olaylarıyla | Yerleşik |
| Akıllı şarj | Şarj profilleri | Geliştirildi, ISO 15118 girdisiyle | Daha da genişletildi, V2X ve DER dâhil |
| Ödeme ve tarifeler | Temel spesifikasyonda yok | Sınırlı | Yerel maliyet hesaplama, ödeme terminalleri |
| Sahada yaygınlık | En yaygın | Artıyor | Erken aşamada |
Karma bir şarj cihazı filosunu işletmek
Gerçek ağların çoğu karmadır. Eski cihazlar 1.6J çalıştırır, yeni modeller 2.0.1 ile gelir, bazı üreticiler de her ikisini destekleyen yazılım sunar. Bu normaldir ve CSMS'iniz her sürümü doğru ele aldığı sürece sorun olmak zorunda değildir.
Karma bir ağ için şu noktaları kontrol edin:
- CSMS, sürümü WebSocket el sıkışması sırasında algılamalı ve tüm cihazları aynı durum adları ve raporlarla tek bir panelde göstermelidir.
- 1.6 işlemlerinden ve 2.0.1 işlem olaylarından gelen oturum verileri aynı oturum geçmişinde ve raporlarda buluşmalıdır.
- Uzaktan komutlar, örneğin uzaktan durdurma, her sürüm için doğru mesaja çevrilmelidir.
- Mesaj kayıtları ham mesajları göstermelidir; böylece sürüme özgü davranışları teşhis edebilirsiniz.
Üreticy tam da bu durum için geliştirildi. OCPP 1.6J, 2.0.1 ve 2.1 cihazları aynı panele bağlanır; 2.1 cihazları 2.0.1 ile ortak olan temel mesaj setini kullanır. Oturumlar, raporlar ve uzaktan komutlar sürümden bağımsız olarak işletmeci için aynı şekilde çalışır. Ayrıntılar için Üreticy OCPP yazılımı sayfasına göz atın.
Geçiş önerileri
Daha yeni bir sürüm çıktı diye sorunsuz çalışan 1.6J cihazlarınızı değiştirmeniz gerekmez. Mantıklı bir yaklaşım şöyledir:
- Donanım envanterinizi çıkarın. Her şarj cihazı modelini, yazılım sürümünü ve üreticinin 2.0.1 yazılımı sunup sunmadığını listeleyin.
- Mevcut cihazlarınızı güvenceye alın. Güvenlik eklentisini destekleyen 1.6J cihazlarını düz
ws://bağlantıdan TLS'liwss://bağlantıya taşıyın. - Yükseltmeden önce test edin. Her modelden bir cihazı 2.0.1 yazılımına güncelleyin, bağlayın ve açılış, yetkilendirme, oturumlar ve uzaktan komutları kontrol edin.
- Gruplar hâlinde yükseltin. Protokol sürümünü lokasyon ya da model bazında değiştirin ve geçmişin kopmaması için aynı şarj noktası kimliklerini koruyun.
- Yeni donanımı 2.0.1 veya 2.1 destekli alın. Yeni lokasyonlar ekledikçe ağın doğal olarak ilerlemesine izin verin.
Bugün şarj cihazı alırken aranacak şartlar
Şu gereksinimleri ihale şartnamenize veya satın alma siparişinize yazın:
- Bugünden OCPP 2.0.1 desteği ve 2.1 için açıklanmış bir plan; mevcut sistemlerle uyumluluk için de OCPP 1.6J.
- TLS desteği (en az güvenlik profili 2; sertifika yönetiyorsanız profil 3).
- OCA sertifikasyonu veya belgelenmiş birlikte çalışabilirlik test sonuçları.
- Ürünün beklenen ömrü boyunca üreticiden yazılım güncellemeleri.
- Temel işlevler için üreticinin kendi bulutuna bağımlılık olmaması.
Hâlâ yazılım seçiyorsanız, OCPP yazılımı seçim kontrol listemiz bir CSMS'i bu noktalara göre nasıl değerlendireceğinizi anlatıyor.
Sıkça sorulan sorular
OCPP 1.6J eskidi mi?
Hayır. OCPP 1.6J hâlâ sahada en yaygın sürümdür ve izleme, yetkilendirme, oturumlar ve uzaktan komutları iyi şekilde yönetir. Temel sınırlaması güvenliktir; bu da cihazın güvenlik eklentisini destekleyip desteklemediğine bağlıdır. Mevcut donanım için sağlam bir seçim olmaya devam eder.
OCPP 2.0.1 destekli bir cihaz 1.6 sunucusuna bağlanabilir mi?
Hayır. İki sürüm farklı mesajlar kullanır ve geriye dönük uyumlu değildir. Şarj cihazı ile CSMS'in aynı sürümü kullanması gerekir. Bazı cihazlar iki sürümü de destekler ve ayarlardan birini seçmenize izin verir.
OCPP 2.1, OCPP 2.0.1 ile uyumlu mu?
Evet. OCPP 2.1, 2.0.1 ile geriye dönük uyumludur; bu nedenle bir 2.0.1 uygulaması 2.1'i destekleyecek şekilde genişletilebilir. Temel mesajlar aynı kalır; 2.1 ise çift yönlü şarj ve yerel tarifeler gibi yeni işlevler ekler.
Şarj cihazı almak için OCPP 2.1 donanımını beklemeli miyim?
Genellikle hayır. Bugün 2.0.1'i destekleyen cihazlar güçlü bir seçimdir, özellikle üretici yazılım güncellemesiyle 2.1'e geçiş yolu sunuyorsa. Beklemek gelir ve tecrübe kazanımını geciktirir; esnek bir CSMS ise daha yeni donanımı sonradan eklemenize olanak tanır.
Yeni bir şarj ağı işletmecisi hangi sürümü seçmeli?
OCPP 2.0.1 ve TLS'i destekleyen, yedek olarak da 1.6J sunan donanım seçin. Bunu tüm güncel sürümleri destekleyen bir CSMS ile eşleştirin. Böylece sizi tek bir donanım kuşağına bağlamadan güvenlik ve esneklik elde edersiniz.
1.6J, 2.0.1 ve 2.1 cihazlarını tek panelde yan yana çalıştırın. Üreticy OCPP yazılımını keşfedin ya da konnektör başına fiyatlandırmaya göz atın.